Anszlus i II Wojna Światowa

Anszlus i II Wojna Światowa

Ostatecznie nie doszło do rozlewu krwi: niemieckie oddziały przekroczyły granicę Austrii 12 marca i nie napotkały na jakikolwiek opór. Hitler rozpoczął powolną i triumfalną podróż do stolicy, w ślad za swoimi oddziałami. Najpierw odwiedził miejsce swojego urodzenia, Braunauam-Inn, a następnie pojechał do rodzinnego miasta, Lin-zu, gdzie spotkał się z tak entuzjastycznym przyjęciem, że zdecydował o natychmiastowym włączeniu Austrii do Wielkiej Rzeszy Niemieckiej. Piętnastego marca pojawił się w Hofburgu na balkonie przed tysiącami rozradowanych Wiedeńczyków.

Hitler zdecydował się również na przeprowadzenie schuschnigowskiego plebiscytu, jako manewru propagandowego. Odbyt się on 10 kwietnia. Dziewięćdziesiąt dziewięć procent głosujących za anszlusem i mniej, niż dwa tysiące Wiedeńczyków glosujących przeciw, nie stanowiło niespodzianki. Przeciwnicy anszlusu zostali aresztowani – około 76 000 osób do czasu przybycia Hitlera do Wiednia – a Żydzi i inni „niepożądani” nie mogli glosować. Z drugiej strony wielu, po których można się było spodziewać przeciwstawienia się anszlusowi, publicznie zadeklarowało swoje poparcie, w tym arcybiskup Wiednia, kardynał Theodor Innitzer i socjaldemokrata, Karl Renner.

Chociaż traktat z Saint-Germain wykluczał anszlus, tylko Związek Radziecki i Meksyk zgłosiły formalny międzynarodowy protest przeciwko inwazji. Tymczasem nazwa „Austria” została wymazana z map, początkowo zastąpiona Marchią Wschodnią, ale w końcu nazwami siedmiu regionów (Gaue) podzielonego kraj, którymi rządził nazistowski przywódca (Gauleiter).

Los wiedeńskich Żydów

Anszlus spowodował „wybuch wulkanu powszechnego antysemityzmu”, jak określił to naoczny świadek, George Clare. Żydzi byli wywlekani na ulice, bici i poniżani, a następnie zmuszani do usuwania z murów sloganów Schuschnigga. W jednym z przypadków, który miał miejsce w zamożnej podmiejskiej dzielnicy, naziści oddali mocz na żydowską kobietę, a następnie zmusili ją do szorowania ulic przed wiwatującymi widzami. Wielu wybitnych Żydów zostało natychmiast aresztowanych i albo wysłanych do obozów, albo uwolnionych, aby mogli wraz z innymi opuścić kraj.

W maju, bez ostrzeżenia, 2000 Żydów zostało aresztowanych i wysłanych do Dachau, aby „zachęcić” innych do wyjazdu. W nocy z 10 na 11 listopada (noc kryształowa) większość synagog w Rzeszy została podpalona, a liczne żydowskie siedziby, splądrowane. Aresztowano następnych 7800 Żydów, z których 4600 odesłano do Dachau. Do chwili wybuchu II wojny światowej wyemigrowało więcej niż połowa wiedeńskich Żydów.

Kiedy naziści zaatakowali Polskę, ich polityka w stosunku do Żydów zmieniła się; zamiast zmuszać do emigracji, wysyłano ich do obozów. Deportacje rozpoczęły się na większą skalę w lutym 1941 roku, a emigracja ustala zupełnie w listopadzie 1941. Z 57 000 Żydów, mieszkających w Austrii, ponad połowa została wysiana do obozów zagłady do czerwca 1942 roku. Do końca wojny, około 200 austriackim Żydom udało się przeżyć w ukryciu, a tylko 2000 powróciło do kraju po wojnie.

Kolaboracja i ruch oporu

Seyss-Inquart został początkowo mianowany gubernatorem Wiednia, ale wkrótce wysiano go do Polski, a potem do Holandii, gdzie uczestniczył w wielu zbrodniach, za które został powieszony po procesie norymberskim. Władza nad Wiedniem została przekazana w ręce pełnego fantazji, młodego porucznika Baldura von Schiracha, którego artystyczne zapędy (pisał wiersze) odpowiadały wrażliwości Wiedeńczyków.

Ponad 10% więźniów obozów koncentracyjnych było skazanych przez Austriaków. Urodzony w Linzu Adolf Eichmann był jednym z organizatorów zagłady Żydów. Lista Schindlera zepsuła „reputację” urodzonego w Wiedniu Amona Goetha, komendanta obozu. Ernst Kaltenbrunner z Linzu stał się najważniejszym po Heinrichu Himmlerze człowiekiem w SS, a Odilo Globocnik, wraz z dziewięćdziesięcioma innymi Austriakami, nadzorował zagładę około dwóch milionów Żydów w obozach w Sobiborze, Treblince i Bełżcu.

Zorganizowanie ruchu oporu przeciwko Hitlerowi natrafiło na duże trudności z uwagi na kolaboracyjne ciągoty Austriaków i na skuteczne metody, którymi naziści usuwali potencjalnych przywódców. Działalność partyzancka była ograniczona do kilku nieprzystępnych terenów alpejskich i dopiero wiosną 1944 roku zaczął powstawać zorganizowany ruch oporu o kryptonimie 05.

W odróżnieniu od innych okupowanych przez nazistów państw, Austriacy nie mieli rządu na emigracji. Wygnani Austriacy spędzali czas na politycznych sprzeczkach. W listopadzie 1943 roku alianci ogłosili w deklaracji moskiewskiej, że Austria była „ofiarą” nazistowskiej agresji i że powinna powstać ponownie, jako wolne i demokratyczne państwo.

Wyzwolenie Wiednia

Wojna omijała Wiedeń aż do roku 1944, kiedy alianci nasilili bombardowania. W ciągu następnych 14 miesięcy zginęło 9000 cywilnych Wiedeńczyków. Całkowicie lub częściowo zniszczone zostały: opera, Belweder, Burgtheater, Schón-brunn, ratusz, parlament i uniwersytet. Katedrę św. Stefana zbombardowała sowiecka artyleria w ostatnich dniach wyzwalania miasta.

Do 5 kwietnia 1945 roku Armia Czerwona dotarła na przedmieścia Wiednia. Przywódcy 05 z majorem Szokollem na czele, planowali powstanie przeciwko Niemcom na następny dzień, ale zostali zdradzeni przez młodszego oficera, porucznika Waltera Hanslicka. Kilku liderów 05 aresztowano, torturowano i publicznie powieszono. Powstanie nie udało się, a dotarcie do ulicy Gurteł, zajęło Rosjanom następne trzy dni; pięć kolejnych dni walczyli o utrzymanie kontroli nad zdobytymi ulicami. Głównodowodzący oddziałami rosyjskimi w Austrii, marszałek Totbuchin zapewnił, że Sowieci wyzwolą kraj, uszanują porządek społeczny i nie zajmą żadnego terytorium. Sowieccy żołnierze przez kilka następnych miesięcy głównie gwałcili austriackie kobiety i rabowali wszystko, co się tylko dato. Działania Armii Czerwonej w tym okresie dały początek ponuremu żartowi Wiedeńczyków, że Austria prawdopodobnie przetrwałaby trzecią wojnę światową, ale nie drugie wyzwolenie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *