Panowanie Franciszka Józefa I – Wiedeń

Panowanie Franciszka Józefa I – Wiedeń

W Ołomuńcu cesarz Ferdynand (i jego brat, Franciszek Karol) został zmuszony do zrzeczenia się tronu na rzecz swojego osiemnastoletniego bratanka, Franciszka Józefa. Sformowano nowy rząd pod przewodnictwem zaciekłego konserwatysty, księcia Feliksa Schwarzenberga.

Bezpośrednio po rewolucji zdecydowano o wzmocnieniu murów miejskich, aby uniknąć sytuacji z października 1848, kiedy rewolucjoniści stawili opór sitom prawa i porządku. W rządzie przeważała jednak opinia o konieczności zburzenia murów. Ostatecznie, w 1857 roku, cesarz wydal dekret o zburzeniu murów i wybudowaniu na ich miejscu Ringstrasse z reprezentacyjnymi budowlami. Ten szeroki bulwar pozostał najbardziej znaczącą spuścizną architektoniczną po Franciszku Józefie

Rok 1866 i jego następstwa

Po kilku latach względnego spokoju, Franciszek Józef doświadczył pierwszej z jego wielu kłopotliwych porażek militarnych w bitwie pod Solferino w 1859 roku. Problemem była nie tyle, wynikająca z porażki, utrata Lombardii, ile węgierskie dążenia do niepodległości. Próbując udobruchać Węgrów, Franciszek Józef zgodził się w 1861 roku na stworzenie dwuizbowego parlamentu w Wiedniu. Na Węgrach nie zrobiło to wrażenia i nie wysłali delegatów na 85 przyznanych miejsc w niższej izbie.

Pięć lat później, cesarstwem wstrząsnął większy kryzys, kiedy armia doznała upokarzającej porażki w bitwie pod Sadową w wojnie prusko-austriackiej. Habsburgowie nie tylko przegrali ostatecznie batalię o panowanie nad resztą Niemiec, ale zostali zmuszeni do zawarcia układu z Węgrami (w czasie, gdy starannie ignorowali dążenia innych narodów imperium).

Ugodą z 1867 roku utworzono dualistyczną monarchię, Austro-Węgry. Zgodnie z nową umową, Franciszek Józef miał być koronowany na króla Węgier (był już cesarzem Austrii), a Węgrzy mieli utworzyć własny parlament w Budapeszcie z autonomią we wszystkim, z wyjątkiem spraw obrony, spraw zagranicznych i całkowitego budżetu cesarstwa.

Delegaci z „austriackiej” części cesarstwa spotkali się w wiedeńskim parlamencie. Wśród nich byli Czesi, Polacy, Chorwaci, Słoweńcy, Włosi i niemieckojęzyczni posłowie z każdego zakątka cesarstwa, którzy większość czasu spędzili na kłótniach o sprawy językowe oraz napadając na siebie nawzajem słownie i fizycznie. Liczba osób uprawnionych do głosowania wzrastała stopniowo, aż do uchwalenia w 1907 roku powszechnego prawa do głosowania dla mężczyzn. Cesarz nadal jednak posiadał najwyższą władzę. Mógł uchwalać jakąkolwiek ustawę, traktując ją jako „środek nadzwyczajny”, nie wspominając o rozwiązaniu parlamentu i rządzeniu przy pomocy dekretów (co robili przy wielu okazjach).

Krach na giełdzie w maju 1873 roku, krótko po otwarciu Wystawy Światowej w Praterze, spowodował m.in., że w ciągu dziesięciu lat liczba banków w Wiedniu spadła z 72 do 8; budowa Ringu została wstrzymana, a wielkie projekty: parlament, ratusz, Burgtheater i uniwersytet zostały ukończone dopiero w latach 80. XIX wieku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *